صلاح مهدى الفرطوسي ( مترجم : حسين طه )

41

قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى )

اما دكتر عطيه مىگويد : « فرات بيشتر از يك بار مسيرش را تغيير داده است . قديمىترين مسيرهاى آن در سه هزار سال پيش ، از سرزمين‌هاى پست و كم‌ارتفاع درياى نجف مىگذشته است » . « 1 » البته دريايى كه ما از آن نام برديم ، به‌معناى درياهاى امروزى نيست . بلكه منظور سرزمين كم‌ارتفاعى است كه فزونى آب رودخانه فرات به آنجا سرازير مىشده است و از طريق برخى از مناطق پست و كم‌ارتفاع به‌سمت آن راه باز مىكند . برخى از حاكمان ، از بقاياى آب‌هاى رودخانه‌ها و رودها مبادرت به حفر آن نموده‌اند ؛ چنان‌كه « شيخ محمود الساعدى » ، در تحقيقى با عنوان « بحر النجف » ، مىگويد : اين درياچه دچار فرورفتگى و كم‌آبى شد . پس از آنكه كارگزار سنى مذهب ، عبدالغنى ، در سال 1305 هجرى / 1888 ميلادى راه مسير رودى را بست كه حميديه نام داشت . از فرات سرچشمه مىگرفت و به سلطان عبدالحميد نسبت داده شده بود . در نتيجه ، در اعماق آن ، بقاياى يك كشتى كه در آنجا غرق شده بود ، پيدا شد . « 2 » در بسيارى اوقات آب اين درياچه بر اثر افزايش ، متلاطم مىگرديد و بر بلندىهاى نجف اثر مىگذاشت و به مناطق سست سرازير مىشد و آن را از بين مىبرد . آن‌گاه يك لبه يا كناره بلند به ارتفاع 5 تا 50 متر را برجا مىگذاشت كه طارات ( حلقه‌ها يا دايره‌ها ) ناميده مىشد . دكتر حسن حكيم به اين پديده اين‌گونه اشاره مىكند : « منطقه نجف به طارات ( حلقه‌هاى ) سيد و ابى جدعان شهرت دارد » . « 3 »

--> ( 1 ) . ارض النجف ، صص 52 و 53 . ( 2 ) . ر . ك : موسوعة النجف الاشرف ، ج 1 ، صص 239 - 247 . ( 3 ) . ر . ك : المفصل ، ج 1 ، صص 251 و 252 .